Ο κοκκώδης ενεργός άνθρακας είναι μια τεχνολογία καθαρισμού, για τη μείωση ενός ευρέως φάσματος αισθητικών προβλημάτων στο νερό (χρώμα, οσμές).

Λόγω της μοριακής του δομής, ο ενεργός άνθρακας μπορεί να απορροφήσει διάφορες προσμίξεις του νερού, που σημαίνει ότι μπορεί να συγκρατήσει πολλά οργανικά μόρια στην επιφάνειά του. Είναι επίσης αποτελεσματικός στη μείωση μολυσματικών παραγόντων, όπως οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), μερικά βαρέα μέταλλα, και το χλώριο.

Ενεργός άνθρακας σε κόκκους (GAC)

Ενεργός άνθρακας σε κόκκους (GAC)

Οι περισσότεροι ρύποι που επιδρούν αρνητικά στην υγεία μας (πχ. παρασιτοκτόνα και τα υποπροϊόντα τους) περιέχουν μόρια άνθρακα που έχουν την τάση να δημιουργούν δεσμούς μεταξύ τους. Επομένως, πολλοί από τους επιμολυντές στο νερό της βρύσης μας, τείνουν να σχηματίζουν δεσμούς με ένα φίλτρο άνθρακα.

Ο άνθρακας «ενεργοποιείται» μέσω ειδικής διαδικασίας θέρμανσης, που δημιουργεί χιλιάδες μικρό πόρους. Έτσι αυξάνεται το εμβαδόν επιφάνειας που είναι διαθέσιμο για την δέσμευση ρύπων. Αυτό το αυξημένο εμβαδόν επιφάνειας, πολλαπλασιάζει την ικανότητα του φίλτρου στην προσέλκυση και «παγίδευση» επιμολυντών με βάση τον άνθρακα, όταν το νερό περνά μέσα από το φίλτρο.

Τα φίλτρα κοκκώδη ενεργοποιημένου άνθρακα (GAC ) είναι πολύ οικονομικά. Η συντήρηση τουw περιλαμβάνει την αντικατάσταση δυο φορές ετησίως κατ’ ελάχιστο προληπτικά και ανάλογα με την ποιότητα του ακατέργαστου ύδατος.

Χρησιμοποιείται κυρίως για την αφαίρεση του χλωρίου και την προστασία άλλων φίλτρων ή συστημάτων επεξεργασίας νερού.

Η χρήση κοκκώδη ενεργού άνθρακα σε οικιακές και εμπορικές εφαρμογές είναι περιορισμένη λόγο εγγενών κατασκευαστικών προβλημάτων όπως το φαινόμενο του «τούνελ». Τα υδραυλικά σοκ (αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει στις σωληνώσεις όταν ανοίγουμε απότομα την βρύση, όπου τραντάζεται όλη η υδραυλική εγκατάσταση) δημιουργούν ρήγματα στην κατανομή των κόκκων άνθρακα με αποτέλεσμα το νερό να περνά χωρίς να φιλτραριστεί από το ποιο εύκολο δρόμο.

Ενεργός άνθρακας σε συμπαγή μορφή μπλοκ

Ένα ειδικά σχεδιασμένο φίλτρο ενεργού άνθρακα νεότερης τεχνολογίας, είναι ο συμπαγής ενεργός άνθρακας τύπου μπλοκ. Είναι ακόμα αποτελεσματικότερος στη μείωση των βαρέων μετάλλων όπως ο μόλυβδος και ο υδράργυρος.

Ενεργός άνθρακας  με προοδευτική πυκνότητα (graded density)

Ενεργός άνθρακας με προοδευτική πυκνότητα (graded density)

Τα φίλτρα άνθρακα τύπου carbon block composite είναι αποτελεσματικά και στην κατακράτηση στερεών σωματιδίων αλλά χρειάζονται ειδική προφίλτρανση για την προστασία τους από λάσπη – χώμα – σκουριά, καθώς είναι εύκολο να βουλώσουν πριν εξαντληθεί η ονομαστική τους δυναμικότητα απορρόφησης χλωρίου.

Ενεργός άνθρακας σε φίλτρα τύπου μπλοκ

Ενεργός άνθρακας σε φίλτρα τύπου μπλοκ με προοδευτική πυκνότητα (graded density)

Σε μια ακόμα πιο εξελιγμένη τεχνολογία φίλτρων νερού, ο ενεργός άνθρακας έχει προοδευτική πυκνότητα (graded density) στην δομή του μπλοκ. Δηλαδή ξεκινά με μεγάλο πόρο στο εξωτερικό του κυλίνδρου και όσο πιο πολύ προχωράμε προς το εσωτερικό του ο πόρος μικραίνει ώστε οι ρύποι μεγάλης διαμέτρου να παγιδεύονται στο εξωτερικό περίβλημα και οι μικρότεροι στο εσωτερικό. Αυτή η τεχνολογία έφερε επανάσταση στο χώρο των φίλτρων ενεργού άνθρακα καθώς πια, δεν χρειάζονται ειδική προφίλτρανση για την προστασία τους από λάσπη – χώμα – σκουριά.

Ενεργός άνθρακας σε φίλτρα τύπου μπλοκ με προοδευτική πυκνότητα (graded density) και με πόρο διαμέτρου μικρότερου από 0,5 μm, μπορούν να συγκρατούν ίνες αμιάντου, ενώ είναι αποτελεσματικά και σε άλλους βιολογικούς μολυσματικούς παράγοντες που δεν καταστρέφει το χλώριο, όπως η Γιαρδία και το Κρυπτοσπορίδιο που συχνά λέγονται κύστες.

Ενεργός άνθρακας σε φίλτρα τύπου μπλοκ με προοδευτική πυκνότητα (graded density) και με πόρο διαμέτρου μικρότερου από 0,2 μm, είναι αποτελεσματικά στην αφαίρεση βακτηρίων.