Τα νιτρικά όπως πιθανόν να τα έχετε ακούσει, είναι στην ουσία το νιτρικό άλας (NO3). Εισχωρούν και διαλύονται στο νερό, κυρίως μέσω του βιολογικού κύκλου του αζώτου (ζωικά ή ανθρώπινα απόβλητα). Εξ αιτίας μολύνσεων του υδροφόρου ορίζοντα από οργανικά λιπάσματα και πολύ σπανιότερα μέσω των διαλυμένων μεταλλευμάτων. Είναι ένα από τα σημαντικότερα ιόντα σε φυσικά ύδατα.

Νιτρικά – Προέλευση

Μεγάλες συγκεντρώσεις από νιτρικά σε πόσιμο νερό, είναι αποτέλεσμα της μόλυνσης των υπόγειων αποθεμάτων νερού από πρόσθετα τροφών και κατά κύριο λόγο από αλόγιστη χρήση αζωτούχων γεωργικών λιπασμάτων. Όσα νιτρικά άλατα που δεν αφομοιώνονται από τα φυτά, ξεπλένονται με τα ποτίσματα ή τη βροχή με αποτέλεσμα να μολύνουν τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα και στη συνέχεια τα ποτάμια και τις λίμνες, όπου προκαλείται ευτροφισμός. Στην Ελλάδα συναντάμε υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών σε πηγάδια, σε περιοχές με εντατικές καλλιέργειες όπως ο κάμπος της Αργολίδας και ο Θεσσαλικός κάμπος.

Τα νιτρικά όταν καταναλώνονται μετατρέπονται σε νιτρώδη άλατα (2) από τον οργανισμό μας. Περίπου το 20% της συνολικής ποσότητας θα μετατραπεί σε νιτρώδη άλατα, τα οποία όμως με τη σειρά τους μπορεί να μεταβληθούν σε μια από τις ισχυρότερες καρκινογόνες οικογένειες χημικών ενώσεων που είναι γνωστές ως νιτροζαμίνες. Οι χημικές αυτές ενώσεις έχουν αναγνωριστεί ως ηπατοτοξικές και έχουν χαρακτηριστεί σαν μια καρκινογενής ομάδα ενώσεων σε πολλά ζωικά είδη. Το ίδιο αποτέλεσμα συμβαίνει επίσης, κατά το βράσιμο νερού με νιτρικά.

Το πιο πρόσφατο όριο ασφάλειας σύμφωνα με την Αμερικάνικη Υπηρεσία Περιβάλλοντος (EPA) για το νιτρικό άλας είναι 10 mg/l. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προτείνει ως ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή συγκέντρωσης των νιτρικών στο πόσιμο νερό τα 50mg/lt. Αυτό το όριο έχει θεσπιστεί και στην Ελληνική και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Νιτρικά – Επεξεργασία και αντιμετώπιση

Η αντίστροφη όσμωση μπορεί να αφαιρέσει 82-95% των νιτρικών αλάτων ή/και των νιτρωδών αλάτων εφόσον λειτουργεί σε πολύ υψηλές πιέσεις.

Η ανταλλαγή ανιόντων με ειδικές συσκευές (απονιτρωτές), είναι αποτελεσματική μέθοδος αφαίρεσης για νιτρικά σε νερά χρήσης (όχι για ανθρώπινη κατανάλωση)

Επίσης η απόσταξη είναι αποτελεσματική μέθοδος, αλλά με υψηλό κόστος χρήσης.