Το ιόν, διττανθρακικό άλας (HCO3-) που αναφέρεται και ως όξινο ανθρακικό ιόν, είναι το κύριο αλκαλικό συστατικό σχεδόν σε όλες τις παροχές νερού. Είναι το κυριότερο στοιχείο της αλκαλικότητας του νερού.

Λειτουργεί σταθεροποιητικά στο pH του νερού μέχρι ενός σημείου κατά την προσθήκη οξέων, αφού δεσμεύει το υδρογόνο που απελευθερώνεται κατά την διάλυση των οξέων, δημιουργώντας νερό και διοξείδιο του άνθρακα.

Είναι το κύριο συστατικό του ενδοκυτταρικού υγρού και θεωρείται ηλεκτρολύτης. Στο ανθρώπινο σώμα τα νεφρά είναι το όργανο που ρυθμίζει τα επίπεδα διττανθρακικού άλατος, που είναι η κύρια μορφή του CO2 στο σώμα.

Προέλευση

Εισάγεται στο νερό από τα μεταλλικά άλατα όταν το νερό περιέχει CO2 και από την ατμόσφαιρα κατά την διάρκεια των βροχοπτώσεων.

Η αλκαλικότητα στις παροχές πόσιμου ύδατος υπερβαίνει σπάνια τα 300 mg/ αλκαλικότητα σε διττανθρακικό άλας, ενώ συνήθως ακολουθεί τις τιμές της ολικής σκληρότητας.

Ο έλεγχος αλκαλικότητας είναι σημαντικός στους τομείς θέρμανσης (λέβητες), ψύξης (water chillers), αλλά και στη βιομηχανία ποτών και αναψυκτικών. Εξουδετερώνει την οξύτητα του καφέ, του τσαγιού και των  φρούτων στους χυμούς και στη βιομηχανία κλωστοϋφαντουργίας παρεμποδίζει τον όξινο θάνατο.

Επεξεργασία

Στη κλίμακα pH 5.0 έως 8.0 υπάρχει μια ισορροπία μεταξύ των υπερβολικών ιόντων του CO2 και των διττανθρακικών. Η αφαίρεση του ελεύθερου CO2 μέσω του αερισμού μειώνει την αλκαλικότητα των διττανθρακικών αλάτων. Κατά τον βρασμό του νερού η αλκαλικότητα σχεδόν μηδενίζεται.

Με την αφαίρεση ή την προσθήκη θερμότητας στο νερό, τα όξινα ανθρακιά αντιδρούν με το ασβέστιο και το μαγνήσιο και δημιουργούν ανθρακικό ασβέστιο (CaCO3) και ανθρακικό μαγνήσιο (MnCO3). Έχουν στερεά μορφή είναι αδιάλυτα στο νερό (> 5%). Αυτά είναι τα γνωστά άλατα (πουρί) που συναντάμε στις αντιστάσεις του βραστήρα στην κουζίνα μας.

Η προσθήκη οξέος για να χαμηλώσει το pH μπορεί επίσης να μειώσει και την αλκαλικότητα. Στο pH 5.0 υπάρχει μόνο το CO2 και αλκαλικότητα μηδέν. Ένας ιοντοεναλλάκτης ισχυρής βάσης ανιόντων (αποσκληρυντής) θα αφαιρέσει επίσης την αλκαλικότητα.