Το κρυπτοσπορίδιο (Cryptosporidium) είναι ένα ενδοκυτταρικό παράσιτο, που μολύνει τον άνθρωπο, τα βοοειδή, τα πουλιά, τα ψάρια και τα ερπετά. Ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του εντός του ξενιστή, δημιουργώντας κύστεις που απεκκρίνονται στα κόπρανα, μολύνοντας κατά αυτόν τον τρόπο νέους ξενιστές. Παρότι έχουν ανακαλυφθεί 22 είδη κρυπτοσποριδίου, σχεδόν το 90% των κρουσμάτων κρυπτοσποριδίωσης στους ανθρώπους αποδίδεται σε δύο μόνο είδη, το C. hominis και το C. parvum

Κρυπτοσπορίδιο – προέλευση

Κρυπτοσπορίδιο-1

Κρυπτοσπορίδιο στο μικροσκόπιο

Το Cryptosporidium είναι ένα πρωτόζωο – παράσιτο κοπρανώδους προέλευσης που υπάρχει με διάμετρο περίπου 4 έως 6 μικρά και προσβάλλει κυρίως άτομα με ανοσοανεπάρκεια.

Το κρυπτοσπορίδιο προστατεύεται από ένα εξωτερικό περίβλημα, το οποίο του επιτρέπει να επιβιώνει έξω από τον ξενιστή για μακρά χρονικά διαστήματα και το καθιστά ιδιαίτερα ανθεκτικό στα επίπεδα που κυμαίνεται συνήθως η συγκέντρωση χλωρίου στο πόσιμο νερό και στις κολυμβητικές δεξαμενές.

Ενοχοποιείται τόσο για σποραδικά κρούσματα, όσο και για μεγάλες υδατογενείς επιδημίες με χαρακτηριστική εκείνη του 1993 στο Milwaukee των ΗΠΑ με 403.000 κρούσματα.  Η κλινική εικόνα της κρυπτοσποριδίωσης περιλαμβάνει κυρίως έντονες υδαρείς διάρροιες, κοιλιακό άλγος και κοιλιακές κράμπες, απώλεια όρεξης, πυρετό, ναυτία, εμετό και αφυδάτωση.

Στα άτομα με φυσιολογικό ανοσοποιητικό σύστημα η λοίμωξη είναι είτε ασυμπτωματική είτε εκδηλώνεται με οξέα διαρροϊκά επεισόδια, ενώ ένα μικρό ποσοστό ατόμων εμφανίζει εμμένουσα διάρροια διάρκειας μερικών εβδομάδων.

Οι παρακάτω ομάδες ατόμων εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης στο κρυπτοσπορίδιο:

  • Άτομα που κολυμπούν συχνά σε πισίνες
  • Άτομα που φροντίζουν ή γονείς παιδιών, που έχουν μολυνθεί
  • Άτομα που φροντίζουν ασθενείς με κρυπτοσποριδίωση
  • Ταξιδιώτες που πίνουν νερό από την βρύση σε άγνωστες περιοχές.
  • Πεζοπόροι και κατασκηνωτές που πίνουν αφιλτράριστο/μη επεξεργασμένο νερό
  • Άτομα που χειρίζονται μολυσμένα βοοειδή ή άλλα ζώα
  • Άτομα που εκτίθενται σε κόπρανα μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Η μετάδοση του νοσήματος γίνεται μέσω της έντερο-στοματικής οδού.

Το κρυπτοσπορίδιο δεν περιλαμβάνεται στα παθογόνα που επιτηρούνται από τον νόμο για το νερό αλλά και το σύστημα υποχρεωτικής δήλωσης στην χώρας μας, για αυτό δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για την επίπτωση του νοσήματος στην Ελλάδα. Από τις αρχές όμως του 2012 το κρυπτοσπορίδιο συμπεριλαμβάνεται στα παθογόνα που επιτηρούνται μέσω του συστήματος εργαστηριακής δήλωσης του ΚΕΕΛΠΝΟ

Κρυπτοσπορίδιο – πρόληψη και αντιμετώπιση

Το κρυπτοσπορίδιο (Cryptosporidium) είναι εξαιρετικά ανθεκτικό στο χλώριο σε μορφή κύστεις.

Η διήθηση είναι η αποτελεσματικότερη επεξεργασία για τις κύστες πρωτοζώων. Τα φίλτρα συμπαγούς ενεργού άνθρακα (carbon block) 0,5 μικρά έχουν αυτό τον στόχο, αρκεί να είναι πιστοποιημένα (NSF ANSI 42) για κατακράτηση 99,99%, ενώ θα πρέπει να έχουν και βακτηριοστατική προστασία με ιόντα αργύρου (AgION) ή κάποια άλλη βακτηριοστατική τεχνολογία όπως KDF  κλπ.