Τα νιτρώδη (2) είναι χημικές ενώσεις από άζωτο και οξυγόνο που δεν υπάρχουν σε αμόλυντα φυσικά νερά. Είναι επικίνδυνα όταν καταναλώνονται από τον άνθρωπο και έχουν καθοριστεί ανώτατα όρια επικινδυνότητας από την Ελληνική νομοθεσία και αλλά και παγκόσμια.

Η πρόσληψή τους είναι απαραίτητη για την ανθρώπινη υγεία, ωστόσο η υπερβολική συνεχής κατανάλωση (είτε μέσω του νερού είτε μέσω των τροφίμων επί χρόνια) έχει συνδεθεί με δυσμενείς για την υγεία καταστάσεις, όπως καρκίνο.

Νιτρώδη στο νερό – Προέλευση

Παρουσιάζονται στο πόσιμο νερό ως αποτέλεσμα γεωργικής ρύπανσης σε αγροτικές, ως επί το πλείστον περιοχές. Η συγκέντρωση τους, τόσο στο έδα­φος όσο και στον υδροφόρο ορίζοντα, αυξάνεται σταθε­ρά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της ευρείας χρήσης λι­πασμάτων στις φυτικές καλλιέργειες (Radostits et al. 1994).
Κατά την κατανάλωση νιτρικών αλάτων (3), υπό την επίδραση της μικροβιακής χλωρί­δας, ανάγονται σε νιτρώδη εντός του γαστρεντερικού σωλήνα.  Στη συνέχεια τα μεταβολίζει τα νιτρώδη, και τα μετατρέπει σε νιτροζαμίνες, ουσίες που έχουν κατηγορηθεί για διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως η εμφάνιση καρκίνου.
Γι’ αυτόν το λόγο οι δηλητη­ριάσεις από νιτρικά και νιτρώδη ιόντα μελετώνται και αντιμετωπίζονται ως ενιαίο νόσημα (Ο’ Hara and Fraser 1975, Radostits et al. 1994, Angus 2000). Τα νιτρώδη επίσης, κατά την απορρόφηση τους από το γαστρεντερικό σωλήνα,  αντιδρούν παράλληλα και με το σίδηρο της αιμοσφαιρίνης σχηματίζοντας μεθαιμοσφαιρινη, με απο­τέλεσμα την πρόκληση διαφόρου βαθμού ανοξιας των ιστών (Kovatsis 1996)

Αυξημένες συγκεντρώσεις των ιόντων αυτών μπορεί να παρατηρηθούν στο νερό, όταν προέρχεται από γεω­τρήσεις ή πηγάδια μεγάλου βάθους. Αυτό είναι ένδειξη ότι η λεκάνη απορροής του υδροφόρου ορίζοντα, δέχεται υπερβολική ποσότητα λιπασμάτων (Radostits et al. 1994).

Σπάνια συναντώνται σε παροχές πόσιμου ύδατος, σε συγκεντρώσεις άνω των 1 ή 2 mg/l (ppm). Η Ελληνική νομοθεσία έχει καθιερώσει  όριο ασφάλειας (μέγιστη συγκέντρωση μολυσματικών παραγόντων) για το νιτρώδες άλας στα 0,5 mg/l.

Επεξεργασία

Αφαιρούνται με τον ίδιο τρόπο με τα νιτρικά άλατα. Αντίστροφη όσμωση, ανταλλαγή ανιόντων (απονιτρωτές), απόσταξη.